Alles over de groene lifestyle

Koolzaadolie

Koolzaadolie is een olie die geperst wordt uit de zaden van de Brassica napus, ook wel Koolzaad genoemd. Koolzaadolie is een gezond product, omdat het bestaat uit onverzadigde vetten en, in tegenstelling tot bijvoorbeeld olijfolie, uitzonderlijk rijk is aan omega-3 vetzuren. Omdat regelmatige consumptie van koolzaadolie het risico op hart- en vaatziekten aanzienlijk kan verminderen, wordt het door sommige artsen beschouwd als de gezondste olie ter wereld. Koolzaadolie wordt meestal verwerkt in vettige producten als margarines en salade-dressings.

Koolzaadolie als voedsel

Koolzaadolie is een gezond product; het bevat meer omega-3 vetzuren dan iedere andere olie en bevat nauwelijks verzadigde vetten. De olie wordt dan ook beschouwd als een zogenaamde ‘hartbeschermende voeding’, omdat regelmatige inname zorgt voor een lagere cholesterolspiegel en daarmee een verminderd risico op hart- en vaatziekten. Koolzaadolie kan vanwege de hoge warmte-tolerantie parima gebruikt worden om in te bakken (Brassica) of zelfs frituren. Vanwege de neutrale maar kan ook dienen als basis voor dressings of vinaigrettes. Koolzaadolie heeft een relatief neutrale smaak, die op de achtergrond blijft en uitstekend als basis kan dienen voor dressings en vinaigrettes. In onderstaand overzicht is te zien hoe koolzaadolie (‘Canola Oil’) zich verhoudt tot andere natuurlijke oliën:

Koolzaadolie is gezond!
In dit overzicht is goed te zien dat koolzaadolie nauwelijks verzadigde vetten bevat. Het bevat daarnaast een goede verhouding tussen de omega-vtzurgen omega-3, omega-6 en omega-9.

Koolzaadolie als brandstof

Koolzaadolie wordt vaak beschouwd als een goede kandidaat voor de productie van biodiesel. Het lage percentage verzadigde vetten in koolzaadolie zorgt ervoor dat de olie zich, in verhouding tot andere plantaardige oliën, relatief goed gedraagt bij lagere temperaturen. Daarnaast bevat het veel zuurstof, wat een goede en schone verbranding bevordert. Om de olie om te werken tot biodiesel, wordt de olie eerst door een serie reacties geleid, waarbij de triglyceriden worden omgezet in onder andere methylesters. In de praktijk komt het er bij dit proces op neer dat de olie een heel stuk vloeibaarder wordt en minder snel spontaan ontbrandt.

Bij de verbranding van koolzaad-biodiesel komt maarliefst 88% minder CO2 vrij dan bij de verbranding van fossiele diesel. Daar komt ook nog eens bij, dat deze CO2 deel uitmaakt van de huidige koolstofcyclus en dus eigenlijk niet bijdraagt aan het broeikaseffect. Het restproduct, de koolzaadplant minus de olierijke zaden, vormt een uitstekend krachtvoer voor vee en kan dus volledig gerecycled worden. Om de uitstoot tijdens de productie van koolzaad hoeft niemand zich druk te maken: in de studie “from grain to oil” werd door de Canadese universiteit van British Columbia uitgerekend, dat bij slimme productie van koolzaadolie minder CO2 vrijkomt dan er uit de atmosfeer wordt gehaald door de groeiende plant!

Koolzaadolie kan ook in pure vorm gebruikt worden als brandstof in dieselmotoren. Het enige probleem hierbij, is dat koolzaadolie viskeuzer is dan normale diesel. Met name in de winter kan dit problemen geven, omdat de olie zich bij temperaturen lager dan 3°C als gel kan gaan gedragen. Bij temperaturen onder de -15°C bevriest de olie. Een oplossing voor dit probleem, is de motor te laten starten op mineralie olie. Zodra de motor op temperatuur is, kan overgeschakeld worden op de olie. Alvorens de motor wordt uitgeschakeld, dient deze eerst weer even vol te lopen met minerale diesel om te voorkomen dat deze startproblemen heeft.

Voor meer informatie over koolzaadolie als brandstof, zie de Canadese site Canolabiodiesel.org.

Genetische modificatie

Koolzaad wordt in een cyclus van vruchtwisseling door boeren vaak gebruikt als ‘tussengewas’ om de kwaliteit van de bodem op peil te houden. Koolzaad is echter zeer gevoelig voor onkruidverdelgers, wat het lastig maakt de velden onkruidvrij te houden. Daarnaast bevat koolzaadolie van nature stoffen die voor menselijke consumptie ongewenst zijn (erucazuur en glucosinolaat). Om deze nadelen tegen te gaan, is er in de VS en Canada door middel van genetische modificatie en zorgvuldige kweek een variant van koolzaad ontwikkeld die deze nadelen nauwelijks meer heeft. Deze variant van koolzaad wordt ook wel Canola genoemd en het afgeleide product Canola olie. In de EU is alleen de niet-genetisch gemodificeerde variant van Canola toegestaan.

Video: koolzaad of raapzaad?